Plan U 114 is een van de karakteristieke diesel-elektrische treinstellen die decennialang het Nederlandse spoorbeeld hebben bepaald. Deze driedelige trein, ook wel bekend onder de benaming Diesel-3, werd geproduceerd in de jaren ’60 en speelde een cruciale rol in het verbinden van niet-geëlektrificeerde trajecten in Nederland.
Een stukje spoorweggeschiedenis
Treinstel 114 maakte deel uit van de serie Plan U-treinen die tussen 1960 en 1963 door Werkspoor in Utrecht werden gebouwd. In totaal werden 41 van deze treinen in dienst gesteld, bedoeld om het reizigersvervoer op niet-geëlektrificeerde lijnen te moderniseren. Met hun herkenbare rode kleur (wat ze al snel de bijnaam “Rode Duivels” opleverde) waren deze treinen decennialang een vertrouwd gezicht op het platteland en in kleinere steden.
Techniek en comfort
Plan U 114 beschikt over een diesel-elektrische aandrijving: de dieselmotor wekte stroom op voor de elektrische tractiemotoren. Dit maakte het mogelijk om ook op lijnen zonder bovenleiding comfortabel en efficiënt te rijden. De trein biedt plaats aan zowel eerste als tweede klas reizigers en staat bekend om zijn ruime zitplaatsen, grote ramen en robuuste bouw.
Inzet en dienstjaren
Tijdens zijn actieve diensttijd werd Plan U 114 ingezet op uiteenlopende trajecten in heel Nederland, van Limburg tot Friesland. Hij werd onder andere gebruikt op lijnen als Arnhem-Winterswijk, Zwolle-Emmen en Groningen-Roodeschool. Dankzij hun flexibiliteit en betrouwbaarheid waren de Plan U-treinen onmisbaar in het NS-netwerk tot ver in de jaren ’90.
Behoud en toekomst
Plan U 114 is inmiddels buiten dienst gesteld en maakte deel uit van de collectie van het Spoorwegmuseum. In juli 2025 is het treinstel overgedragen aan de 2454 CREW. Aangezien de 114 in betere staat is dan de 115, zal deze laatste gebruikt worden om de 114 weer helemaal rijwaardig te maken.
Video over het vertrek vanaf het Spoorwegmuseum bij het ophalen van de 114 door de 151 van Treinspotter Jens.